Algemene informatie over lichtbehoefte

Wat is lichtintensiteit (lux)?

Lichtintensiteit wordt uitgedrukt in lux. Hoe hoger het aantal lux, hoe meer licht er op een standplaats aanwezig is. Wilt u zelf inzicht krijgen in de hoeveelheid licht op een specifieke plek? Dan kunt u met een smartphone-app zoals een lightmeter eenvoudig meten hoe de lichtintensiteit verandert ten opzichte van de afstand tot het raam.
Let op: meet altijd zonder kunstlicht, omdat dit niet het juiste lichtspectrum bevat voor planten.

Voor het raam of naast het raam

De positie ten opzichte van het raam heeft grote invloed op de lichtbehoefte.

• Voor het raam ontvangt een plant de hoogste lichtintensiteit.
• Naast het raam neemt het licht sterk af: al op een halve meter naast het raam ontvangt een plant slechts ongeveer 25% van het licht vergeleken met direct voor het raam.

Aantal lichturen

Het aantal uren zonlicht dat een kamerplant ontvangt, is afhankelijk van:

• het seizoen
• de grootte van het raam
• de positie van de plant ten opzichte van het raam

In de winter is de lichtintensiteit aanzienlijk lager dan in de lente en zomer, wat invloed heeft op groei en waterbehoefte.

Positie van het raam

De oriëntatie van het raam speelt een grote rol:

• Zuid: hoogste lichtintensiteit en meeste zonuren
• West / Oost: gemiddeld veel licht
• Noord: laagste lichtintensiteit

Om de richting te bepalen, kunt u eenvoudig een kompas (of kompas-app) gebruiken door recht voor het raam te gaan staan en het kompas naar het raam te richten.

Afstand tot het raam

Omdat zonlicht van boven komt, neemt de lichtintensiteit binnenshuis met elke meter afstand tot het raam gemiddeld 15–20% af. Bij kleinere ramen is deze afname nog groter. Hoe verder de plant van het raam staat, hoe minder licht deze ontvangt.

Overige factoren die licht beïnvloeden

• Bomen, balkons of bebouwing buiten
• Gordijnen of raamdecoratie binnen
• UV-filterend of zonwerend glas

Al deze factoren verminderen de hoeveelheid licht die bij de plant terechtkomt.

Verschijnselen bij onjuiste lichtbehoefte

• Te veel licht: vergeling of verbranding van het blad
• Te weinig licht: bladuitval
• Te weinig licht: stilstaande of zwakke groei

De drie lichtniveaus

1. Zonnig

Een zonnige standplaats is voor een raam op het zuiden, westen of oosten, tot ongeveer 2 meter afstand. Hier ontvangt de plant tot 5 uur direct zonlicht per dag.
Houd rekening met seizoensinvloeden: in de lente en zomer kan de lichtintensiteit sterk toenemen, wat ook de waterbehoefte verhoogt. Planten die geleidelijk aan meer licht gewend raken, verdragen dit beter.
Voor planten met een zonnige lichtbehoefte is het belangrijk dat het raam hoger is dan de plant, zodat deze ook van boven licht ontvangt.

2. Halfschaduw

Halfschaduw bevindt zich:

• op 2–3 meter van een raam, of
• direct voor een raam op het noorden

Deze standplaats ontvangt gemiddeld 3 tot 5 uur zonlicht per dag. Ook plekken naast het raam, bij een raam onder een balkon of bij kleinere ramen vallen hieronder. Veel populaire kamerplanten, zoals de Ficus lyrata, gedijen goed in halfschaduw.

3. Schaduw

Een schaduwstandplaats betekent niet dat de plant in volledige duisternis staat. Het gaat om locaties met een lage lichtintensiteit, zoals:

• verder dan 3 meter van het raam
• plekken met minder dan 3 uur direct zonlicht per dag, bijvoorbeeld bij een raam op het noorden

Alle kamerplanten hebben licht nodig voor fotosynthese, maar sommige soorten kunnen zich aanpassen aan een minimale lichtintensiteit.

Kamerplanten en direct zonlicht

Regelmatig wordt aangegeven dat kamerplanten niet in direct zonlicht mogen staan. Dit is niet altijd correct. Het probleem zit vaak in een te snelle overgang naar veel licht. In kwekerijen wordt de lichtintensiteit vaak gereguleerd met schermdoeken. Plaatst u een plant plotseling voor een raam op het zuiden, dan kan bladverbranding ontstaan.

Wanneer planten echter geleidelijk wennen aan meer licht, kunnen veel soorten – zoals diverse palmen – uitstekend functioneren in direct zonlicht. Oud blad kan hierbij afsterven, maar nieuw blad past zich aan en is beter bestand tegen de hogere lichtintensiteit.

Bij Bloemengroothandel Van der Vijver adviseren wij daarom altijd om lichtbehoefte en standplaats zorgvuldig op elkaar af te stemmen voor een duurzaam en kwalitatief resultaat.